Wyszukaj w katalogu

Polecane firmy
Poleć nas innym
Kafle przeżywają swój renesans?
Kafle przeżywają swój renesans?

Kafle są wyrobem ceramicznym  służącym do wykładania powierzchni pieców grzewczych, kuchennych i kominków. Kafle po uformowaniu z gliny są wypalane, ich powierzchnia zewnętrzna pokrywana jest szkliwem np. kryjącym, transparentnym, pobiałką lub szkliwem przezroczystym. Przy szkliwach transparentnych możliwe jest wystąpienie przebarwień, podcieni i narysowań. Są to naturalne zjawiska, charakteryzujące tego typu szkliwa.

Pierwsze kafle, tzw. garnkowe pojawiły się w XI wieku  w Europie. W Polsce rozpowszechniły się od początku XIV wieku. Miały one kształt garnków wmurowanych w ścianę pieca, otworem na zewnątrz. Otwór początkowo okrągły, wkrótce zmienił kształt na kwadratowy, później przybierał inną, bardziej ozdobną postać np. koniczyny. Kafle garnkowe wyrabiano na kole garncarskim.

W XVI wieku zaczęto wyrabiać w Polsce kafle płytkowe, miskowate, okrągłe i czworokątne. Były bardziej ozdobne, pokrywano je polewą brązową, żółtą lub zieloną. Otwór głębokich kafli przysłaniano ozdobną kratką.

W XV wieku pojawiły się również kafle podobne do współczesnych – płaskie, płytkowe. Płyta czołowa była bardzo bogato zdobiona. Często przedstawiano na niej sceny z Nowego i Starego Testamentu, sceny z polowań, motywy roślinne. Kafle pokrywano różnokolorowymi polewami. W drugiej połowie XIX wieku wzrost zapotrzebowania na kafle i zmechanizowanie ich wyrobu spowodowały, że kafle gładkie, jednobarwne zdominowały rynek.

Ze względu na kształt wyróżnia się kafle:

- garnkowe/ miskowe; cylindryczne - wyrabiane na kole garncarskim; możliwy kształt otworu trójkątny, kwadratowy, okrągły, trój-, czworo-, wielolistny, sercowaty

- pół cylindryczne; wnękowe/ niszowe; - przecinane na pół cylindry, z dekoracją ażurową.

- płytkowe/ płaskie - wykonane na negatywowych matrycach, na odwrociu często ślady tkaniny, przez którą dociskano formę; niezbędną częścią kafla płytkowego jest kołnierz - dolepiana na odwrociu ścianka komory grzewczej; kołnierz wykonać można poprzez, podniesienie krawędzi płytki, doklejanie jednego płata gliny, formowanie z doklejanych wałeczków

- zwieńczenia - kafle przeznaczone na gzymsy pieców, pełniące rolę wyłącznie dekoracyjną

Wyróżniamy podział kafli:

- narożne - do każdego kafla środkowego można dopasować wzorniczo kafel narożny. Umożliwia on kształtowanie formy pieca w estetyczny sposób.
- środkowe - mocuje się na równych powierzchniach ścianek pieców i kominków
- gzymsowe - formują ozdobne gzymsy kominka (najczęściej w górnych poziomych strefach wzdłuż rogów
- fasadowe - przeznaczone są na wykończenie wystających miejsc pieca (ostrych kątów)
- podtynkowe - zapewniają przewodnictwo cieplne otynkowanych powierzchni pieca lub kominka

Ze względu na sposób wytwarzania kafle możemy podzielić na:

- formowane ręcznie   
- wyciskane na prasach
- odlewane  
            
Uformowane kafle schną od kilkunastu dni do kilku tygodni. Przyśpieszanie tego procesu nie jest zalecane, ponieważ może to doprowadzić do ich zdeformowania.

Do wypalania kafli stosowane są piece:
- opalane drewnem
- opalane węglem 
- piece elektryczne
- piece gazowe

Obecnie kafle przeżywają swój renesans.  Kominki i piece kaflowe, a także piece kuchenne, znowu stały się dosyć popularne i modne. Na polskim rynku mamy bardzo szeroki wybór rodzai, kolorów, rozmiarów i wzorów kafli. Naprawdę więc jest w czym wybierać, a niektóre z nich są wręcz prawdziwymi dziełami sztuki (nie dość, że ręcznie malowane to jeszcze przedstawiające wspaniałe, bogato zdobione ornamenty lub też ukazujące polowania i inne wydarzenia, otaczającą nas przyrodę czy też motywy roślinno-owocowe.). Dzięki różnorodności kolorystyki glazur używanych do szkliwienia, kominki, piece i kuchnie zbudowane z kafli mogą stać się ozdobą każdego wnętrza. Kafle są źródłem zdrowego ciepła, są łatwe w utrzymaniu i przede wszystkim bardzo dobrze się nagrzewają i przyjemnie oddają ciepło przez wiele godzin po wygaśnięciu ognia w palenisku.

Firmy zajmujące się wytwarzaniem kafli (kaflarnie), to bardzo często firmy z rodzinną tradycją, przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wyroby tam wykonywane są często całkowicie metodą ręczną i cechują się wyjątkową precyzją, dokładnością i przede wszystkim wysoką jakością. Specjalizują się również w produkcji kafli na specjalne zamówienie klienta. Technologia jaką się posługują także nie została zmieniona od czasu powstania kaflarni. Kontynuują w ten sposób rodzinną tradycję.

Zdjęcia przedstawiają wybrane realizacje firmy KAFLARNIA "KAFEL-KAR" Rafał Karny  www.kafel-kar.com.pl